2008 finansal krizi, sırasıyla 2003’ten beri yükselen petrol fiyatları, buna bağlı olarak yükselen gıda fiyatları ve küresel enflasyon, birçok büyük ve prestijli bankanın iflasıyla hızla dünya piyasalarını etkisi altına alıyor. İşsizliğin tırmanması ve küresel bir ekonomik durgunluk döneminin belli bir süre devam etmesi öngörüler arasında. Wall Street’teki çöküş ve hemen akabinde Avrupa ve Asya borsalarının da hızlı sarsılmaları sadece finans piyasalarını etkilemekle sınırlı kalmayacak gibi görünüyor.

İş pazarına da ciddi yansımaları bekleniyor ancak kariyer eksperleri bazı iş alanlarının diğerlerine göre daha riskli durumda olduğunun altını çiziyor.

Örneğin, yeni işe alınmış orta düzey bir yönetici ekonomik kayganlık dolayısıyla şirketinin başka bir şirkete satılması sonucunda kendini işsiz bulabilir. Bir yandan da, kurumsal riskler konusunda uzmanlaşmış bir muhasebeci kendini fırsatların arttığı bir dönemde bulabilir. Yöneticilere yönelik işe alım firması olan A.E. Feldman and Associates bu dönemde tüm çalışanların işten çıkarılma tehdidiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor.

Amerikan İş Kurumu, 5 Eylül 2008’de yayınladığı raporda işsizlik oranının yüzde 6.1’e ulaştığını gösteriyor, son 5 yılın en yüksek değeri. Ekonomistler geçen ay Amerika genelinde 84 bin işten çıkarmanın gerçekleşeceğini öngördüler. Ocan’tan bu yana 605 bin işten çıkarma gerçekleşti. Washington’daki Economics Policy Institute’e göre, 8 ay üst üste işten çıkarmaların görülmesi durgunluk döneminin en önemli işaretlerinden biri.

Krizden En Az Zarar Görecek Sektörler: Enerji, Yeşil Teknoloji, Sağlık

İşe alım uzmanlarına göre, krizden en az etkilenecek sektörler enerji, yeşil teknoloji ve sağlık.

Uluslararası Çalışma Örgütü - International Labor Organization (ILO)’nun verilerine göre, 2.3 milyon insan yenilenebilir enerji alanında yeni iş buldu. Beklenti alternatif enerji alanında, 2030 itibarıyla, rüzgar enerjisinde 2.1 milyon ve güneş enerjisinde 6.3 milyon iş yaratılacağı yönünde. Yenilebilir enerji alanında yapılan 630 milyar dolarlık yatırım, 2030’da toplamda 20 milyon ek iş yaratacak. Amerika’da yeşil teknoloji girişim ortaklıkları açısından en büyük 3. sektör. Çin de bu alanda hızla gelişmekte.

Enerji etkin binaların yapımı için ayrılan yatırımlarla sadece Avrupa ve ABD’de 2-3.5 milyon yeşil iş doğacak, bu potansiyel gelişmekte olan ülkelerde çok daha yüksek değerlerde.

Sağlık sektörü hastalıklarla mücadele sistemlerindeki gelişim, medikal ve ilaç sektöründeki buluşlarla insan ömrünün uzamasını sağlıyor. Bu alanda öngörülen büyüme de milyonlarca işin, sağlık hizmetleri sektörüne katılmasıyla sonuçlanabilecek.

En Çok Risk Taşıyan Alanlar: Halkla İlişkiler; Pazarlama, Reklam

Boyden Global Executive Search’e göre, krizde en büyük kayıpları, Halkla İlişkiler-PR, pazarlama ve reklam gibi ekstra maliyet olarak görülecek alanlar oluşturuyor.

Perakende satış, restorant ve servis sektörlerinin risk altında olduğunu danışmanlık şirketleri öngörüyor. Şirketler hukukunun yükseliş mi, yoksa düşüş mü göstereceği net değil. Tabii ki piyasaların kriz sonrası oluşumlarını yorumlayacak ve yeni kuralları koyacak hukuk adamlarına ihtiyaç olacak.

Bu yeni oluşan denetim ortamını yaratacak, düzenleyecek ve denetleyecek finans, hukuk, muvaffakat ve risk yönetimi alanında profesyonellere ihtiyaç artacak.

Yapılan çalışmalara göre, organizasyonda 7 ila 12 yıl arası çalışanlar en güvenli alandalar. 12 yıl üzerinde çalışanlar, müdür yardımcısı, müdür, departman müdürü gibi orta kademeler, yüksek maaşlarından dolayı, bütçe kesmede hedef olabilecek konumlar. Bu tür pozisyonların kapanma riskini arttıran bir başka etken de, şirket evlilikleri, anonim şirketlerin birleşmeleri veya devralmalar.

Krizden Doğabilecek Fırsatlar

İş pazarındaki kayganlık işe alımcıların hemen gözlerine çarpan fırsatlar yaratıyor. Örneğin, bir hedge fonun tüm çalışanlarını işten çıkaran bir finans şirketi, işe alım şirketini arayıp market psikolojisinden anlayan deneyimli adaylar isteyebiliyor. İşten çıkarmalar işe alım şirketleri için yeni iş fırsatları haline gelebiliyor.

Şirket içinde terfi olanakları da böyle kriz dönemlerinde, azimli çalışanlar için olanak sağlayabiliyor. Genç ve kıdemsiz personel daha fazla sorumluluk alma, kendini gösterme ve daha büyük projelerde yer alma şansını elde ediyor. Bu sayede, daha az maliyetli bu elemanlar daha hızlı kariyer merdivenlerini çıkabiliyor.

Genellikle en çekici, en fazla para getiren ve en prestijli pozisyonlar en güvenli pozisyonlar olmayabiliyor. Örneğin, YMM özellikle kriz dönemlerinde iş bulmak ve para kazanmak adına önemli bir sertifika oluşturuyor.

Yeni MBA mezunları yatırım bankacılığında parlak kariyerlerin peşinde koşmayı hayal ederken, bankacılık kriziyle beraber, alternatiflerini çoğaltarak danışmanlık firmalarına yönelmeye başladılar. Danışmanlık sektöründeki işler için kıran kırana bir rekabet oluşurken, şirketler için de pırıl pırıl bir aday havuzundan en iyileri seçme imkanı doğuyor. Üniversitelerde yapılan Kariyer Günleri’nde danışmanlık firmalarına gösterilen ilgi bunun en önemli kanıtı. Ayrıca, finansal sektörde her alan aynı riski taşımıyor. Stratejik planlama ve girişim sermayesi büyümeye devam edecek, bu alanların yanı sıra, kredi ve borç odaklı servisler, olabilecek fiyaskoları engellemek için güçlendirilecek.

Değişen Ortam

Danışmanlık şirketleri benzer niteliklerin arayışında olan yatırım bankalarıyla yetenek paylaşımına gidiyordu. Analitik düşünce, kantitatif yetenek ve güçlü kişilik özellikleri her iki alanında aradığı ortak özelliklerdi. Ancak, prototip bankacılar ve danışmanlar arasında belirgin farklar da mevcut. Bankacılar çok daha geleneksel ve sıkı kurallara tabii kişilikler çizerken; danışmanlar, adayın özgeçmişinde birçok yetenek ve deneyimin olmasını istiyorlar.

Finansal sektördeki kaosu son birkaç haftayla kısıtlamak krizin patlak vermesine değin olan yavaşlamayı hiçe saymak olabilir. Büyük resme baktığımızda,finansal krizin diğer sektörlere yansımalarını sene başından itibaren takip etmeyi olağan kılıyor. Amerikan hükümetinin verilerine göre, sene başından bu yana 600 bin kişi işini kaybetti. Amerika genelinde iş arayanların sayısı ise, 9.4 milyon. İşsiz olup iş arayanların yanı sıra bir de işini kaybetme korkusuyla tedirgin birçok insan var. Bankaların borç vermeyi frenlemesiyle, finansman bulma sıkıntısı yaşayan küçük ve orta ölçekli işyerleri, daha fazla adam çıkarmaya ve ayakya kalmaya çalışıyor. Mayıs’tan itibaren, General Motors 19 bin işçisini, Starbucks 12 bin çalışanını ve American Airlines 7 bin çalışanını işten çıkaracağını açıkladı. Birçok şirket işe alım süreçlerini durdurdu ve her yönden kemer sıkma politikasını benimsedi.

Sektörel Bazlı Amerikan İş Pazarı Tahminleri

Tüm bu ekonomik durgunluk, toplu işten çıkarma ve finansal karmaşaya rağmen, Amerika’daki Bureau of Labor Statistics’e göre, önümüzdeki yıllarda bazı sektörlerde yeni işler yaratılacak. Bu tahminler, geçen haftalarda tırmanışa geçen finansal kriz öncesi verilmiş olsa da, halen yerinde değerler gibi görünüyor.

Danışmanlık

Danışmanlık sektörünün büyümesi bekleniyor. Yönetim, İK, bilimsel veya teknik danışmanlık yapılan araştırmaya göre, 2006’daki 920 bin işten, 2016’da 1.6 milyon işe dönüşeceği ön görülüyor. Şirketler, kendi içlerinde daha yüksek maliyetlere gelen departmanları ve servisleri, uzmanlaşmış firmalara vererek hem maliyetleri kısmayı, hem de kaliteyi arttırmayı hedefleyecek.

Sağlık

Nüfus dağılımı dikkate alınarak, sağlık sektörünün 2. en hızlı büyüyen sektör olması bekleniyor. 2016 itibarıyla, 65 yaş ve üzeri nüfusun 35.6 milyondan 46.4 milyona yükseleceği öngörülüyor. Sektör içinde, 480.500 ev bakım ünitesi ile, 512.500 ev hemşire servisiyle, 4 milyon işin yaratılacağı tahmin ediliyor. Sağlık alanında teknolojik buluşlar sayesinde yaşam süresi uzuyor. Kısırlık ve kanserde elde edilen tıbbi gelişmeler, daha fazla sağlık profesyoneline talep doğuruyor.

Turizm

Eğlence, sağlık, ve kongre turizmi büyümeye devam edecek, dolayısıyla bu alanda kalifiye eleman ihtiyacı da büyüyecek.  Yarısı yeme-içme servislerinde olmak üzere, 1.9 milyon işin bu sektöre katılacağı tahmin ediliyor. Dünya genelinde herkes daha uzun saatler çalışmaya ve ucuz, ancak hızlı yemekleri tercih etmeye devam edecek gibi görünüyor.

Eğitim

Eğitim alanının genişlemesi bekleniyor. Bu genişleme, yuva-anaokulu seviyesinden başlayarak her eğitim kurumu için, eğitimci ve yönetici kadrolarının genişlemesi bekleniyor.

2016 itibarıyla 609 bin işin eklenmesi bekleniyor. Amerika’da süregelen eğitim reformunun, daha fazla sayıda eğitim danışmanı gerektireceği bekleniyor.

FastCompany, Businessweek, Forbes’tan alıntılar yapılmıştır.