Son yıllarda tüm dünyada şirketler arası yakınlaşmalara tanık oluyoruz. Bu oluşumların çoğu, öncelikle varlığını sürdürmek, sonrasında maliyetleri düşürmek, rekabet avantajı yakalamak, pazar paylarını büyütmek, küreselleşen dünyada global bir oyuncu olmak gibi farklı ama sonuçta hepsi rekabetin ve globalleşmenin sonucu olarak karşımıza çıkıyor ve stratejik iş ittifakları olarak tanımlanıyor.

Stratejik ittifak, iki veya daha fazla sayıdaki bağımsız şirketin, belirli bir stratejik amaç doğrultusunda işbirliği yapmak için bir araya gelmeleriyle oluşan anlaşmalardır.

Stratejik ittifak, işletmeler arasında çeşitli şekillerde ortaya çıkan dayanışma ve kaynak birleştirme faaliyetlerinin genel bir adıdır, işletmelerin aynı dağıtım kanallarını kullanmaya karar vermeleri, ortak yatırım yapmaları, ortak bilgi bankası veya ar-ge çalışması yürütmeleri, üretme ve satma yetkisi vermeleri, dış kaynak kullanma vb. stratejiler bu tür ittifaklara örnek gösterilebilir.

• Stratejik İş İttifakları, Spesifik bir iş girişiminde birbirini tamamlayan güçlü yanları ve ortak finansal, fiziksel ve personel kaynaklarıyla risklerin paylaşıldığı  iş ilişkisi modelini yansıtır. Her firma, stratejik partnerinden ayrı bir varlık olarak faaliyetlerini sürdürür.
  
  
• Stratejik İttifak Tipleri
  
  
• Toplu Satınalma - Ayrı satınalma hacimlerinde aynı veya benzer ürünleri satın alan firmalardan oluşan ittifak, tedarikçiler üzerinde baskınlık sağlar.
  
  
• Tedarikçi Ortaklığı - Şirket ve ortakları arasında kurulan bir ittifaktır.
  Kaliteyi arttırmak, maliyeti azaltmak, uzun ömürlü ilişki kurma hızını arttırmak açısından faydalıdır. Tedarikçiye, istenen parçaları veya servisleri, öngörülen kalite ve maliyet düzeyinde tutmayı sağlar.
  
  
• Distribütör İttifakı- Bir firma ile bir veya birden fazla distribütörü bir araya getiren ittifak, yeni pazarlara girmeyi ve varolan pazarda güçlenmeyi sağlar.
  
  
• Bayilik ve Lisans İttifakı - Uzun süreli iş yardımı veya yeni ürün ve teknolojiye erişim sağlar. AR-GE ortaklığı ve özel kişilerle araştırma konsorsiyumu şeklinde görülebilir.
  Ayrıca firma ve hükümetlerle veya üniversitelerle ittifakı içerir.
  
  
• Ortak Girişim - Yeni bir tüzel kişilik kurulmasıyla, hem yatırım hem de mülkiyet anlamındaki ortaklıktır.
  Ortak girişimin yönetimi ayrıdır.
  Ortak girişim için ortak firmalar stratejik kararlar alırlar.

• Stratejik İş İttifaklarına Gidilmesinin Sebepleri?
  
  
• İş Ortamı Açısından
• Arz, talep ve uluslararası rekabetin küreselleşmesi
  
• Ana piyasalar; Avrupa, Japonya ve yeni sanayileşen Asya ve Latin Amerika'dır.
• Eğitim seviyesinin artması, insanların daha mobil olması ve kitlesel media iletişimi sayesinde aynı ürünlere karşı homojen talep oluşmaktadır.
  
• Aynı lokasyonlardaki üretim ve son ürünlerin ölçek ekonomilerindeki trendlerini anlamak ve…
• Üretim olanaklarının yer değiştirmesiyle oluşan işgücü ve kaynak maliyetlerindeki değişim trendleri bu ihtiyacı doğuran sebeplerdendir.
  
  
• Teknoloji değişim hızının artması
• Milletlerarası artan teknoloji paritesi
  
• Teknoloji alanının bireysel firmanın finansal ve teknik kapabilitesini geçmesi.
  
  
• Bireysel firmaya baskı
  
• Yeni yurtiçi ve yurtdışı pazarlarda pazar payını arttırma veya koruma konusunda baskı
  
• Varolan teknolojiyi aşarak yeni ürün yapma baskısı
  
• Rekabet dolayısıyla daha hızlı ürün geliştirmek ve pazara ürün getirme baskısı
• Ürün kalitesini arttırma ve müşterilere yansıyan maliyetlerin düşürülme baskısı
  
  
• Özel Sektör Açısından
  
• Ana iş alanına konsantre olup, diğer fonksiyonları outsource etme isteği.
  
• Ana yeterliliğin anahtar firmaya rekabet üstünlüğü sağlaması.
  
• Geliştirme, üretim ve servis ya da ürünü teslim etme değer zincirinde, firmanın en iyilerle rekabet halinde olması.
• Değer zinciri halkaları: Geliştirme teknolojisi, ürün tasarımı, proses mühendisliği, üretim, biraraya getirme, pazarlama, satış, servis.

Stratejik iş ittifakı ile;

• Ana yetkinliğini, başka ana yetkinliklerinden yararlanabileceğin çoklu bir ortaklığa dahil olarak değerlendir.

• İnsani, fiziki ve finansal tamamlayıcı kaynaklara ve inovatif teknolojiye erişim kazan.

• Teknik ekspertize erişim kazan.

• Kapital yatırım zorunluluklarını, finansal açılma ve riski hafiflet.

• Ürün ve servisi sağlayan teknolojiyi güçlendir.

• Üretimi ve dağıtımı hızlandır, maliyetleri indir

• Yerel ve yabancı pazarlara erişim kazan.

• Pazara girmeye engel olabilecek etkenleri ortadan kaldır, varolan dağıtım kanalları ile erişim kazan.
  

• Dil, kültür, kanun, kurallar ve yabancılara direnç gibi konuları aşmak.

• Politik belirsizlikleri olan bir ülkede minimum riskle iş yapmayı sağlamak.

• Firmanın ana yetkinlik alanında direct kapital yatırım fonu sağlamak

gereklidir